Chemotherapie, algemene richtlijnen

Chemo- en immunotherapeutica

Tabel 6.1
Generieke/merknaam Aflevering Specifieke bijwerkingen
ALEMTUZUMAB
(Mabcampath®)
Ampullen 30 mg = 1 ml Emetogeen; stomatitis; diarree; koorts; urticaria; hypotensie; tachycardie. Cave allergische reactie bij overgevoeligheid muize- eiwitten. Bescherming tegen licht dmv aluminiumfolie
AMSACRINE
(Amsidine®)
Ampullen 75 mg = 1.5 ml Hoog emetogeen; stomatitis; diarree; oranje verkleuring van de urine (1-2 dagen); koorts; extravasatie: ernstige necrose; ritmestoornissen; ONVERENIGBAAR met NaCl 0.9%; infuussysteem voor- en naspoelen met glucose 5%. Bescherming tegen licht dmv aluminiumfolie
ARSEENTRIOXIDE
(Trisenox®)
Ampullen 10 mg = 10 ml Emetogeen; hyperglycemie; hypokaliemie; APL-differentiatiesyndroom met koorts, dyspnoe, gewichtstoename, longinfiltraten en pleurale en pericardiale effusie. Als dit syndroom optreedt direct starten met hoge dosis dexamethason (2dd 10 mg).
Verlenging van QTc interval. Voorafgaand en tijdens de behandeling (2x per week) ECG maken
ASPARAGINASE
(Erwinase®)
Ampullen 10.000 IE Laag emetogeen; overgevoeligheidsreactie binnen 1 uur; leverfunctiestoornissen/pancreatitis/stollingsafwijkingen
ASPARAGINASE
(Paronal®)
Ampullen 10.000 IE Laag emetogeen; overgevoeligheidsreactie binnen 1 uur; leverfunctiestoornissen/pancreatitis/stollingsafwijkingen
AZACITIDINE
(Vidaza®)
Ampullen 100 mg Dyspnoe, diarree, braken, obstipatie, petechiae gewrichtspijn, pyrexie, pijn op de borst, reacties op de injectieplaats. Azacitidine wordt subcutaan toegediend. Bij doses hoger dan 100 mg (4 ml), verdelen over 2 injectieplaatsen
AZATHIOPRINE
(Azathioprine®, Imuran®)
Ampullen 50 mg, Tabletten 25 mg, 50 mg Beenmergsuppressie, immuunsuppressie, cholestatische levertoxiciteit, pancreatitis.
BEVACUZIMAB
(Avastin®)
Ampullen 100 mg = 4 ml, 400 mg = 16 ml Laag emetogeen; infusie gerelateerde symptomen: koorts, koude rillingen, urticaria, hypotensie, bronchospasmen. stomatitis; hypertensie; proteïnurie; obstipatie; slechte wondgenezing; huid- en slijmvliesbloedingen; darmperforatie; verhoogde tromboseneiging. Bloedingen mn bij kleincellig longca.
BLEOMYCINE
(Bleomycine®)
Ampullen 15 E-USP Laag emetogeen; stomatitis; koorts; koude rilling; rash; striae; hyperpigmentatie; verdikking huidplooien; verkleuring nagels; acute en chronische interstitiële pneumonitis en longfibrosis; CAVE: Zuurstofgebruik: maximaal 25%. NB: Bleomycine wordt berekend in USP-E. Extravasatie: erytheem, oedeem, pijn
BORTEZOMIB
(Velcade®)
Ampullen 3,5 mg Emetogeen; diarree; koorts; moeheid; huiduitslag; hoofdpijn; paresthesieën; niet altijd reversibele perifere neuropathie (mn sensorisch);
BUSULFAN
(Busulfan®, Myleran®)
Capsules 10 en 50 mg
Tabletten 2 mg
Bij gebruik in conditioneringsprotocol voor reïnfusie, in orale hoge doses: hoog emetogeen; diarree. Anticonvulsiva toevoegen bij busulfan in conditioneringsprotocol.
CARBOPLATINE
(generiek)
Ampullen 150 mg = 10 ml, 450 mg = 45 ml Analagon van cisplatine. Hoog emetogeen; gehoorsverlies; aminoglycosiden en cefalosporinen alleen gebruiken bij hoge uitzondering; bescherming tegen licht dmv aluminiumfolie
CARMUSTINE
(BICNU®)
Ampullen 100 mg, alleen op artsen-verklaring
PVC-vrij infuus/toedien systeem gebruiken
Hoog emetogeen: misselijkheid en braken (2 uur na toediening, duur 4-6 uur). Beenmergsuppressie, na 3-6 weken, cumulatief. Pijn bij injectieplaats tijdens toedienen; soms “opvliegers” tijdens toedienen. Retinitis, gastrointestinale bloedingen. Longfibrose, gynaecomastie. Extravasatie: erytheem, oedeem, pijn; necrose van de huid
CHLOORAMBUCIL
(Leukeran®)
Tabletten 2 mg Emetogeen; stomatitis; diarree
CHLOORMETHINE
(Mustargen®)
Ampullen 10 mg Hoog emetogeen; diarree direct na toediening; koorts; koude rilling; rash tijdens toedienen: geen reden tot staken; tromboflebitis; verkleuring van de venen; vermoeidheid; griepgevoel; CAVE: blaartrekkend middel: draag bij toedienen dubbele handschoenen.
CISPLATINE
(generiek)
Ampullen 10 mg = 10 ml, 50 mg = 50 ml en 100 mg = 100 ml Zeer hoog emetogeen; oorsuizen; gehoorverlies; hypomagnesiëmie; hypokaliëmie, hypocalciëmie, cave tetanie; nefrotoxisch; aminoglycosiden en cefalosporinen alleen gebruiken bij hoge uitzondering. NSAIDs zijn gecontraïndiceerd; polyneuropathie; bescherming tegen licht dmv aluminiumfolie.
CLADRIBINE
(Leustatin®)
Ampullen 10 mg = 10 ml Laag emetogeen; koorts; rash; hoofdpijn
CLOFARABINE
(Evoltra®)
Ampullen 20 mg = 20 ml Misselijkheid, braken, diarree. koorts;  gegeneraliseerde rash, jeuk;  hoofdpijn, neurologische bijwerkingen: verwardheid, angst, agitatie, irritabiliteit.
CYCLOFOSFAMIDE
(Endoxan®)
Ampullen 200, 500 en 1000 mg
Dragees 50 mg
Dosis < 500 mg/m2: laag emetogeen; Dosis > 500 mg/m2: hoog emetogeen; metaalachtige smaak in de mond tijdens en vlak na toediening; haemorrhagische cystitis; tubulaire nierfunctiestoornis; hoofdpijn
CYTARABINE
(Cytarabine®, Depocyte®)
Ampullen 50 mg = 5 ml (Depocyte® i.t. gebruik), 100 mg = 5 ml, 1000 mg = 10 ml en 2000 mg = 20 ml Bij intraveneuze toediening: dosis < 1000 mg/m2: laag emetogeen; dosis > 1000 mg/m2: hoog emetogeen; stomatitis; diarree; bij hoge dosering conjunctivitis. Temperatuursverhoging ± 4 uur na toediening gedurende uren mogelijk.
DACARBAZINE
(Déticène®)
Ampullen 200 mg Hoog emetogeen; overgevoeligheidsreacties; metaalachtige smaak in de mond tijdens en vlak na toediening; vaatkrampen en pijn tijdens toediening: infuussnelheid halveren; extravasatie: pijn, weefselschade, necrose; griepgevoel: 7-10 dagen na toediening, duur 1-3 weken; bescherming tegen licht dmv aluminiumfolie; vormt een neerslag met heparine.
DASATINIB
(Sprycel®)
Tabletten 50 mg, 70 mg Vochtretentie (oa ascites, pleural exsudaat, longoedeem), diarree, misselijkheid, hoofdpijn, bloedingen, dyspnoe, pijn in skeletspierstelsel, koorts
DAUNORUBICINE
(Cerubidine®)
Ampullen 20 mg Hoog emetogeen; stomatitis; diarree; okergeel tot roodverkleuring van de urine, gedurende de eerste 24 uur na toediening; hyperpigmentatie en erytheem van huid in tevoren bestraalde gebieden: extravasatie: flebitis en necrose: cardiomyopathie: vormt neerslag met heparine.
DOXORUBICINE
(Doxorubicine®)
Ampullen 10 mg = 5ml en 50 mg = 25 ml Hoog emetogeen; stomatitis; diarree; roodverkleuring van de urine, 1 tot 2 dagen na toediening, ook de hoornvliezen kunnen iets verkleuren: geadviseerd wordt om tijdelijk zachte contactlenzen niet te dragen. Extravasatie: diepe ulceratie en necrose; locaal erytheem en soms flushing gelaat bij toediening: infuussnelheid halveren; reversibele toename van pigmentatie van handpalmen, voetzolen en nagelbed; hyperpigmentatie en erytheem van huid in tevoren bestraalde gebieden; cardiomyopathie; mucositis; vormt een neerslag met heparine. Risico cardiotoxiciteit bij cumulatieve dosis > 450 mg/m2. Dus LVEF- en ECG controle.
DOXORUBICINE LIPOSOMAAL
(Caelyx®)
Ampullen 20 mg = 10 ml Emetogeen; stomatitis; diarree; vermoeidheid; handpalm-voetzoolsyndroom; roodverkleuring urine en traanvocht, ook de hoornvliezen kunnen verkleuren: geadviseerd wordt om tijdelijk zachte contactlenzen niet te dragen; myelosuppressie. Doxorubicine is ingekapseld in gepegyleerde liposomen; verdeelt zich hoofdzakelijk extracellulair, waardoor hogere plasmaconcentratie dan doxorubicine (vnl. weefseldistributie); doxorubicine blijft ingekapseld zolang liposomen in bloedcirculatie bewegen, komt pas vrij na extravasatie in weefselcompartiment. Let op cumulatieve dosis. Naspoelen met glucose 5%.
EPIRUBICINE
(Farmorubicine®)
Ampullen 10 mg = 5 ml, 50 mg = 25 ml Hoog emetogeen; stomatitis; diarree; roodverkleuring van de urine, 1 tot 2 dagen na toediening, ook de hoornvliezen kunnen iets verkleuren: geadviseerd wordt om tijdelijk zachte contactlenzen niet te dragen; extravasatie: flebitis en necrose; cardiomyopathie; vormt neerslag met heparine. Risico cardiotoxiciteit bij cumulatieve dosis > 1000 mg/m2, Dus LVEF- en ECG controle. Bescherming tegen licht dmv aluminiumfolie.
ETOPOSIDE
(Vepesid®, Etoposide®, Toposin®)
Ampullen 100 mg = 5ml en 200 mg = 10 ml
Capsules 50 en 100 mg
Overgevoeligheidsreactie met koorts; intraveneus: laag emetogeen, oraal: matig emetogeen; stomatitis; slaat snel neer, afhankelijk van de concentratie. Mag alleen verdund worden met NaCl 0.9%
FLUDARABINE
(Fludara®)
Ampullen 50 mg
Tabletten 10 mg
Licht emetogeen: ernstiger bij orale dan bij iv toediening; koude rilling, koorts. Goede nierfunctie van belang, zonodig dosis aanpassen.
Beenmergsuppresie: m.n. lymfopenie; bestraalde bloedproducten toedienen tijdens en tot half jaar na behandeling met Fludarabine, vanwege risico op transfusie-geassocieerde GVH ziekte na transfusie
GEMCITABINE Laag emetogeen; koorts 6-12 uur na 1e dosis; griepgevoel; gegeneraliseerde rash 48-72 uur na toediening: grofvlekkig erytheem, mogelijk met jeuk in nek en op extremiteiten. Myelosuppressie; leverfunctiestoornissen; milde proteïnurie en haematurie.
GEMTUZUMAB OZOGAMICIN
(Mylotarg®)
Ampullen 5 mg = 0.5 ml Laag emetogeen; koorts; koude rillingen tijdens infuus; Cave allergische reactie. Altijd corticosteroid tevoren geven. Infuussysteem beschermen tegen licht dmv aluminiumfolie.
HYDROXYCARBAMIDE
(Hydroxycarbamide,
Hydrea®)
Capsules 100 mg
Capsules 500 mg
Laag emetogeen; milde rash; erytheem; jeuk.
IDARUBICINE
(Zavedos®)
Ampullen 5 en 10 mg Hoog emetogeen; stomatitis; diarree; roodverkleuring van de urine; ook de hoornvliezen kunnen iets verkleuren: geadviseerd wordt om tijdelijk zachte contactlenzen niet te dragen; koorts en oude rillingen; rash; erytheem van de huid van tevoren bestraalde gebieden; cardiomyopathie; vormt een neerslag met heparine. Extravasatie: flebitis en necrose. Bescherming tegen licht dmv aluminiumfolie.
IFOSFAMIDE
(Holoxan®)
Ampullen 500, 1000 en 2000 mg Dosis > 1000 mg/m2: hoog emetogeen; haemorrhagische necrotiserende cystitis; tubulaire nierfunctiestoornis.
IMATINIB
(Glivec®)
Tabletten 100 en 400 mg tyrosine kinase remmer. Laag emetogeen; misselijkheid verminderd door kort tevoren iets te eten; braken; oedeem en spierkrampen. Leverfunctiestoornissen
INTERFERON-α 2a (Roferon-A®) Ampullen 3 miljoen IE Beenmergdepressie, griepachtig beeld, misselijkheid, braken, diarree, depressie, verergering psoriasis, hartritmestoornissen.
INTERFERON-α 2b
(Intron-A®)
Ampullen 18 miljoen IE =1.2 ml en 30 miljoen IE = 1.2 ml Beenmergdepressie, griepachtig beeld, misselijkheid, braken, diarree, depressie, verergering psioriasis, hartritmestoornissen.
LENALIDOMIDE (Revlimid®) Capsules 5, 10, 15 en 25 mg TERATOGEEN: let op de patienteninformatie. Neutropenie, thrombocytopenie, koorts, diarree; huidafwijkingen; verhoogde tromboseneiging in combinatie met corticosteroïden
LOMUSTINE
(Lomustine®, Cecenu®)
Capsules 10 mg
Capsules 40 mg
Hoog emetogeen: misselijkheid en braken 3-6 uur na toediening, gedurende 24-48 uur.
MELFALAN
(Alkeran®)
Ampullen 50 mg
Tabletten 2 mg
Hoog emetogeen; stomatitis; diarree; rash; pulmonale fibrose. In conditioneringsschema: ook oesophagitis, gastritis, waardoor retrosternale pijn.
MERCAPTOPURINE
(Mercaptopurine®, Purinethol®)
Capsules 1, 5, 10 en 20 mg
Tabletten 50 mg
Beenmergdepressie, cholestase, levercelnecrose, misselijkheid, braken, mondulceraties.
METHOTREXAAT
(Emthexate®)
Ampullen 5 mg = 2 ml (i.t.), 50 mg = 2 ml, 500 mg = 20 ml en 1000 mg = 40 ml
Tabletten 2.5 en 10 mg
Bij intraveneuze toediening: dosis >1000 mg/m²: laag emetogeen; stomatitis; glossitis; gingivitis; diarree; huid-vervellingen; dermatitis; conjunctivitis; lever- en nierfunctiestoornissen. Bij intrathecale toediening: hoofdpijn, braken, koorts en soms paraesthesieën.
NB: orale intake met heldere vloeistoffen, niet met melk of melkproducten.
MITOXANTRON
(Mitoxantron®)
Ampullen 10 mg = 5ml en 20 mg = 10 ml Laag emetogeen; stomatitis; blauw-groene verkleuring van de urine, ook de hoornvliezen kunnen iets verkleuren: geadviseerd wordt om tijdelijk zachte contactlenzen niet te dragen; cardiomyopathie; lever-/nierfunctiestoornissen; vormt een neerslag met heparine. Extravasatie: blauwverkleuring van huid, trekt langzaam weg; necrose: uitzondering
NILOTINIB
(Tasigna®)
Capsules 200 mg Huidafwijkingen; hemolyse met bilirubinestijging; verlenging QTc-interval.’s Ochtends na ontbijt 2 uur vasten en dan innemen en vervolgens weer 1 uur vasten! Niet combineren met grapefruit of sterfruit (of dranken hiervan).
PEGASPARGASE
(Oncaspar®)
Ampullen 3750 IE = 5 ml Synoniem: PEG-Asparaginase; Laag emetogeen; overgevoeligheidsreactie binnen 1 uur; leverfunctiestoornissen, stollingsafwijkingen.
PROCARBAZINE
(Natulan®, Procarbazine®)
Capsules 50 mg
Capsules 10 mg
Hoog emetogeen; depressie; lethargie; stupor; niet tegelijkertijd tyramine-houdende voedingsmiddelen gebruiken: het verdient aanbeveling een dieetvoorschrift mee te geven.
RITUXIMAB
(Mabthera®)
Ampullen 100 mg = 10 ml en 500 mg = 50 ml Laag emetogeen; overgevoeligheidsreactie binnen enkele minuten na start infusie; koorts; stridor; bronchospasmen; koude rillingen en/of hypotensie; rigor; zwelling mucosa; exantheem; urticaria; hoofdpijn; tumorpijn en vermoeidheid. Cave tumorlysissyndroom bij hoge tumorload.
TENIPOSIDE
(Vumon®)
Ampullen 50 mg = 5 ml
PVC-vrij infuus/toedien systeem gebruiken
Laag emetogeen; stomatitis; overgevoeligheidsreacties: koorts, rash 5 minuten na start; hypotensie.
THALIDOMIDE Tabletten 100 mg Derivaat van glutaminezuur. Naast angiostatische werking, ook: anxiolytisch, hypnotisch, antiemetisch en adjuvante analgetische werking. Frequent: slaperigheid en sufheid; obstipatie; moeheid; TERATOGEEN; Mogelijk: misselijk, huiduitslag; perifere neuropathie (bij langer gebruik); neutropenie; droge mond en huid; veranderde temperatuurgevoeligheid; onregelmatige menses; hoofdpijn; hypotensie; bradycardie; duizeligheid en orthostatische hypotensie.
TIOGUANINE
(Lanvis®, Tioguanine®)
Tabletten 40 mg
Capsules 10 mg
Weinig emetogeen.
TRETINOINE
(Vesanoid®)
Capsules 10 mg TERATOGEEN.
Emetogeen; hoofdpijn, matig tot ernstig, mogelijk ernstiger bij jonge kinderen. Botpijn; afwijkende leverfuncties: verhoging transaminasen, alk.fosfatase en bilirubine: reversibel na staken van middel. Bij langer gebruik: droge schilferige huid. Cave: ATRA-syndroom: koorts, dyspnoe en hypotensie, hyperleucocytose: meestal in de eerste 1-2 weken. ATRA moet dan gestaakt worden!
VINBLASTINE
(Blastivin®)
Ampullen 10 mg = 10 ml Weinig emetogeen; obstipatie; spierpijn; neurotoxiciteit; extravasatie: flebitis en cellulitis.
VINCRISTINE
(Vincristine®)
Ampullen 2 mg = 2 ml Weinig emetogeen; obstipatie; polyneuropathie; loopstoornissen; ptosis. extravasatie: flebitis en necrose. LET OP: Vincristine ALLEEN intraveneus!
VINDESINE
(Eldisine®)
Ampullen 5 mg Laag emetogeen; stomatitis; obstipatie; koorts; koude rilling; extravasatie: cellulitis, flebitis en necrose; spierpijn; paresthesieën van vingers en tenen.

Tumorlysis syndroom (TLS) profylaxe

Indicaties

Ter preventie van uraatnefropathie en jicht door tumorlysis wordt onder de volgende omstandigheden allopurinol of rasburicase (4 uur voor start chemotherapie) voorgeschreven:

Tabel TLS profylaxe
Indicatie allopurinol rasburicase Start Stop
Remissie inductie (RI) kuur AML x Bij opname (minimaal 24 uur voor start chemotherapie) WBC < 1 x109/l, of 24 uur na laatste chemotherapie
Consolidatie kuur AML/ALL/NHL (dus in CR) Niet Niet
Stamceltransplantatie met nog grote tumor load x Bij opname Dag 0 van SCT
Chemotherapie bij maligne lymfomen met grote tumor load x Dag 1 van kuur of enkele dagen eerder Dag 5 van kuur
Radiotherapie bij grote tumor load x Dag 1 van bestraling Dag 5 van bestraling
Hematologische maligniteit met spontane tumorlysis: hoog urinezuur (>0.45 mmol/l) ± verhoogd kreatinine ± verhoogd fosfaat x Bij opname Tot urinezuur genormaliseerd is, of 24 uur na laatste chemotherapie
Burkitt lymfoom, RI kuur x 30 minuten voor start kuur Tot 24 uur na laatste chemotherapie
B- of T-lymfoblastair lymfoom, RI kuur x 30 minuten voor start kuur Tot 24 uur na laatste chemotherapie
B- en T-ALL, RI kuur x 30 minuten voor start kuur Tot 24 uur na laatste chemotherapie
AML met leucocytose > 50×109/L, RI kuur x 30 minuten voor start kuur Tot 24 uur na laatste chemotherapie

Dosering en aanpassingen

Kreatinine klaring Dosering allopurinol
≥ 50 ml/min 300 mg/dag
≥ 30-50 ml/min 200 mg/dag
< 20 ml/min 100 mg/3 dagen
Inname na de maaltijd; dit voorkomt maagdarmstoornissen

Algemene maatregelen

Altijd onderstaande maatregelen combineren met TLS profylaxe:
– 2dd laboratorium onderzoek (TL lab); kreatinine, kalium, calcium, fosfaat, urinezuur, bicarbonaat, LDH en lactaat.

– Hyperhydratie met > 2 l/dag diurese

Allopurinol

  1. Urine alkaliniseren (pH > 7.0) met NaHCO3 per os: 4x daags 1-2 tablet(ten) à 500 mg; parenteraal: NaHCO3 (oplossing 1.4%). In elk (vers) portie urine pH controleren; Probenecid en andere uricosurica (benzbromaron) zijn gecontra-indiceerd.
  2. Allopurinol remt het metabolisme van azathioprine en mercaptopurine derhalve niet combineren; indien toch gewenst dan dienen beide cytostatica tot 25-30% gereduceerd te worden.
  3. Allopurinol en rasburicase niet combineren

Rasburicase

  1. rasburicase éénmalig 3 mg i.v. 30 min voor start chemotherapie of voor start prednisolon, zonodig herhalen als urinezuur stijgt of nierfunctie verslechtert
  2. urine niet alkaliniseren, dus geen natriumcarbonaat
  3. Allopurinol en rasburicase niet combineren
  4. G6PD deficiëntie: contra-indicatie voor rasburicase ivm ontwikkelen methemoglobinemie

Behandeling tumor lysis syndroom

  • rasburicase 3 mg i.v. herhalen
  • hyperfosfatemie: fosfaatbinders (bijv. Phos-ex 3dd2.2 gr of CalciChew 3dd1000 mg).
  • hypocalciemie: ernstig: 10 ml Ca-levulaat of Ca-glubionaat (= 100 mg = 2.5 mmol Ca) langzaam i.v. geven; in principe 1 ampul/uur in 5% glucose en frequent Ca controle. Minder ernstig: calcium oraal (Calcium Sandoz® 1000 mg = 25 mmol Ca/tablet, Ca-carbonaat = 5 mmol/tablet, Ca-lactaat = 1.6 mmol Ca/tablet (deze bij gebruik protonpomp inhibitor)
  • hyperkaliëmie: Resonium 15-20 gr zonodig 4-6 dd, 100 cc 8.4% bicarbonaat infuus, 500 cc 10% glucose infuus
  • hemodialyse (of CVVH) bij nierinsufficiëntie met overvulling door oligurie, extreme hyperkaliëmie of hyperfosfatemie.

Extravasatie van chemotherapie

Algemene maatregelen

  • Stop toediening, laat venflon zitten
  • Raadpleeg arts en plastisch chirurg zn
  • Leg de arm omhoog (indien van toepassing)
  • Volg specifieke maatregelen

Specifieke maatregelen per geneesmiddel (zie tabel)

Bij extravasatie van bepaalde cytostatica dient gebruik gemaakt te worden van bepaalde antidota of kunnen specifieke maatregelen noodzakelijk zijn. Hiertoe is door de Apotheek in samenwerking met de Plastische Chirurgie een bijlage samengesteld met de te nemen maatregelen. De noodsets met middelen (natriumthiosulfaat 25%, DMSO 100%, hyaluronidase 150 IE) zijn op een drietal afdelingen van de verschillende locaties aanwezig zodat ook buiten kantooruren snel gestart kan worden met de voor het betreffende cytostaticum voorgestelde behandeling.

  • Erasmus MC – Centrumlokatie (poli onco/hema, 5 zuid en apotheek)
  • Erasmus MC – Daniel den Hoed (behandelcentrum, B0 en apotheek)
Tabel 6.3 Specifieke maatregelen per geneesmiddel
Stofnaam Extravasatie Maatregel
Amsacrine 1, 4, 7
  1. Lokale koeling: coldpacks gedurende minstens 1 uur. Doe dit een aantal maal per dag, 15 minuten per keer.
  2. Lokale koeling: koud kompress gedurende 6-12 uur
  3. Directe injectie van het extravasatiegebied met 5 ml natriumthiosulfaat 4%
  4. Applicatie van DMSO 100% elke 6 – 8 uur, penselen en laten opdrogen (zonder verband) gedurende 7 dagen
  5. Subcutane injectie met hyaluronidase 250 IE in 6 ml fysiologische zoutoplossing rondom het extravasatiegebied (tot 1500 IE, afhankelijk van de mate van extravasatie)
  6. Applicatie hotpacks/droge warmte, 4 maal daags gedurende 20 min
  7. Raadpleeg direct plastisch chirurg (vroege excisie van extravasatiegebied moet overwogen worden)
  8. Dexrazoxan i.v. (veiligheid bij kinderen is nog niet aangetoond), uitsluitend na overleg met behandelend arts, plastisch chirurg en apotheker. Indien dexrazoxan wordt toegediend dan dienen maatregelen 1 en 4 niet genomen te worden
Asparaginase *
Bleomycine *
Carboplatine 1
Carmustine 7
Chloormethine 2, 3, 7
Cisplatine 1, 4, 7
(conc < 0.4 mg/ml alleen 1)
Cladribine *
Cyclofosfamide 1
Cytarabine *
Dacarbazine 1 (vermijd zonlicht)
Dactinomycine 1, 4, 7
Daunorubicine 1, 4, 7 (8)
Doxorubicine 1, 4, 7 (8)
Doxorubicine lipo. 1
Etoposide *, evt 5
Fludarabine *
Gemcitabine *
Idarubicine 1, 4, 7 (8)
Ifosfamide 1
Irinotecan 1
Melfalan 1, 7
Methotrexaat *
Mitoxantron 1, 4, 7 (8)
Teniposide 5, 6
Vinblastine 5, 6, 7
Vincristine 5, 6, 7
Vindesine 5, 6, 7
*: geen specifieke maatregelen

De Apotheek van de Centrumlocatie heeft Dexrazoxan (Savene®) op voorraad ter behandeling van een extravasatie met anthracyclinen zoals doxorubicine, epirubicine, etc. (zo spoedig mogelijk maar binnen 6 uur). Deze kit kan na overleg met behandelend arts, plastisch chirurg en apotheek verstrekt worden. Buiten kantoortijden dient hiervoor de dienstdoende apotheker benaderd te worden

Chemotherapie op huid of in oog

Huid: spoelen met veel water en wassen met water en zeep.
Ogen: spoelen met veel NaCl 0.9% of kraanwater.
NB:  Bij bleomycine en massaal huidcontact: inactiveren met waterstofperoxide 3%.
Bij huidcontact met chloormethine reinigen met natriumcarbonaat oplossing of natriumthiosulfaat 3% oplossing en spoelen met veel NaCl 0.9%