Bewaarcondities

Publicatiedatum:
29 augustus 2012

Om er zeker van te zijn dat een optimaal bloedproduct wordt toegediend, is het nodig om de bewaarcondities zowel tijdens de bewerking en opslag in de bloedbank, het transport als tijdens de opslag in de ziekenhuizen exact aan te geven en in werkvoorschriften vast te leggen. Voor de hieronder genoemde erytrocytenproducten geldt dat zij bewaard dienen te worden in speciale bloedbewaar-koelkasten, voorzien van een temperatuurmeter en een alarm, en niet in huishoudkoelkasten.

Erytrocyten

Gebleken is dat wat betreft de biochemische samenstelling en de houdbaarheid van het rode celprodukt de beste bewaartemperatuur ligt tussen de 2 en 6ºC. Bij deze temperatuur is ook het risico van bacteriegroei verantwoord laag.

Er zal naar gestreefd moeten worden het product niet langer dan circa een half uur buiten de koelkast te houden, voordat het aan de patiënt wordt toegediend. Dit zal betekenen dat afdelingen waar het bloed langere tijd voor de transfusie wordt bewaard (zoals operatierecovery’s) voorzien moeten zijn van bloedbewaar-koelkasten. De maximale bewaartermijn is 35 dagen.

Bestraalde erytrocyten

Door het bestralen van bloedproducten kan schade, ook aan niet-delende cellen, worden toegebracht. Het gevolg hiervan is dat met name de bewaartermijn van erytrocyten wordt bekort tot 28 dagen bij 2-6ºC indien het bloedprodukt voor bestralen niet ouder was dan 14 dagen. T.b.v. pediatrisch gebruik (Pedizakje) bij neonaten of kinderen met massale transfusie geldt na bestralen een houdbaarheid van 24 uur bij 2-6ºC. Bij pedizakjes is de ouderdom van het te bestralen product maximaal 5 dagen.

Gewassen erytrocyten

Aangezien dit product in SAGM (Saline Adenine Glucose Mannitol) wordt bewaard, is de gebruikelijke bewaartermijn van 35 dagen bij 2-6ºC van toepassing.

Trombocyten (al of niet bestraald)

Dit produkt moet zo snel mogelijk na ontvangst worden toegediend, doch uiterlijk binnen 6 uur. Tijdens deze periode dient het produkt bij een temperatuur van 20-24ºC bewaard te worden. Indien het langer bewaard wordt dan moet aan speciale – in overleg met de bloedbank bepaalde – condities worden voldaan. Als deze voorzieningen beschikbaar zijn, kan de op het product aangegeven verloopdatum/tijdstip worden aangehouden.

Plasma

De werkzame bestanddelen zijn binnen 2 jaar nog voldoende werkzaam als het product bij een bewaartemperatuur van lager dan -25ºC wordt bewaard. De bloedproducten zoals die door de bloedbank worden geleverd, zijn bij lager dan -25ºC bewaard en op basis hiervan is de verloopdatum bepaald. Het ontdooien van plasma kan in circa 30 minuten in een waterbad (maximum temperatuur 37ºC) gebeuren, gewikkeld in een niet gesloten omzak, of sneller en hygiënischer in een speciale magnetronoven of plasmatherm.

Het ontdooide plasma dient volgens de specificaties van Sanquin Bloedvoorziening zo spoedig mogelijk na ontvangst maar binnen 6 uur toegediend te worden.